Polska - Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, 12 marca 2013, II OSK 126/07

Country of Decision:
Country of Applicant:
Date of Decision:
12-03-2013
Citation:
II OSK 126/07
Court Name:
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie
Relevant Legislative Provisions:
International Law > 1951 Refugee Convention > Art 1A (2)
International Law
International Law > 1951 Refugee Convention
European Union Law
European Union Law > EN - Qualification Directive, Directive 2004/83/EC of 29 April 2004 > Recital 27
European Union Law > EN - Qualification Directive, Directive 2004/83/EC of 29 April 2004
National / Other Legislative Provisions:
Poland - Ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Act on granting protection to foreigners in the territory of the Republic of Poland) - Art 13
Printer-friendly versionPrinter-friendly version
Headnote: 

Członkowie rodziny uchodźcy mogą stanowić grupę społeczną w rozumieniu art. 1A pkt 2 Konwencji genewskiej i z faktu pokrewieństwa z uchodźcą może wynikać także ryzyko prześladowania, które uzasadnia nadanie cudzoziemcowi statusu uchodźcy.

Facts: 

Obywatel Federacji Rosyjskiej narodowości czeczeńskiej złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Wskazał, że jego obawa przed prześladowaniami wiąże się z przynależnością do określonej grupy społecznej, którą tworzą bliscy krewni bojowników czeczeńskich. Z tego powodu skarżący dwukrotnie był pobity przez zamaskowanych ludzi. Po raz pierwszy, w lutym 2003 r., niezidentyfikowani przez skarżącego napastnicy próbowali wymusić na nim informacje na temat jego brata ciotecznego, bojownika. Po raz drugi do przesłuchania i pobicia wnioskodawcy oraz jego żony, doszło dnia 7 lutego 2005 r. w urzędzie bezpieczeństwa w związku z poszukiwaniem szwagra skarżącego, bojownika czeczeńskiego, który od 2003 r. mieszkał z rodziną skarżącego, ukrywając się przed Rosjanami. Skarżącego wraz z żoną wypuszczono po tym, jak szwagier zgłosił się dobrowolnie w zamian za uwolnienie siostry. Bojownik ten otrzymał status uchodźcy w Polsce, w związku z czym skarżący wniósł o dołączenie do akt sprawy materiałów zgromadzonych w postępowaniu dotyczącym szwagra, a także o przesłuchanie żony i jej brata w charakterze świadków. Zarówno organ I, jak i II instancji odmówiły cudzoziemcowi statusu uchodźcy i udzieliły zgody na pobyt tolerowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję organu II instancji. Cudzoziemiec wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku to Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Decision & Reasoning: 

Nie można a priori przyjąć, że członek rodziny uchodźcy nie podlega ochronie konwencyjnej z uwagi na to, że prześladowania nie mają bezpośredniego związku z jego osobą. Prześladowanie z powodu przynależności do określonej grupy społecznej odnosi się do społecznej, klasowej przynależności grupowej wyodrębnionej poprzez m.in. czynniki pochodzenia. Grupa społeczna obejmuje osoby o podobnym pochodzeniu, zwyczajach lub statusie społecznym. Potwierdza to treść preambuły do dyrektywy 2004/83/WE. W punkcie 27 preambuły wskazuje się bowiem, że członkowie rodzin, tylko z racji swojego pokrewieństwa w stosunku do uchodźcy, są zazwyczaj podatni na akty prześladowania w taki sposób, który mógłby stanowić podstawę do przyznania statusu uchodźcy.

W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły zatem niezasadnie, że okoliczność, iż szwagier wnioskodawcy jest uznanym uchodźcą, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie przyznania statusu uchodźcy skarżącym. Uznały bowiem, że prześladowania nie mają bezpośredniego związku z osobami skarżących. Należy zauważyć, że potwierdzenie statusu uchodźcy Konwencja genewska wiąże z uzasadnioną obawą prześladowań z powodów w niej wskazanych. Jednym z takich powodów jest przynależność do określonej grupy społecznej. Uznanie przynależności wnioskodawcy do grupy zagrożonej prześladowaniami sprawia zatem, że prześladowania mają charakter indywidualny. Jeżeli zatem istnieją podstawy do uznania, że przynależność do rodziny uznanego uchodźcy spełnia przesłankę przynależności do określonej grupy społecznej, to dopiero wykazanie braku uzasadnionych obaw przed prześladowaniami z tego powodu uzasadnia odmowę uwzględnienia wniosku.

Outcome: 

Uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i decyzji Rady do Spraw Uchodźców

Observations/Comments: 

Wyrok przedstawia interpretację pojęcia grupa społeczna w odniesieniu do sytuacji, w której wnioskodawcom – jak w tej sprawie – organy administracji często udzielają innej, komplementarnej formy ochrony, chociażby ze względu na poszanowanie prawa do życia rodzinnego, a nie prześladowania określonego w Konwencji Genewskiej.

Case Law Cited: 

CJEU - C-80/86, Kolpinghuis Nijmegen BV

CJEU - C-106/89 Marleasing SA v La Comercial Internacional de Alimentacion SA