Ελλάδα - Συμβούλιο της Επικρατείας, 25 Οκτωβρίου 2011, Αριθμός Απόφασης 3328/2011

Country of Decision:
Country of Applicant:
Date of Decision:
25-10-2011
Citation:
Αριθμός Απόφασης 3328/2011
Court Name:
Συμβούλιο της Επικρατείας, Τμήμα Δ’
National / Other Legislative Provisions:
Greece - Law No. 3900/2010
Greece - Αναγκαστικός Νόμος 389/1968 (Φύλλο Εφημερίδας Κυβερνήσεως 125 Τεύχος Α) (Emergency Act)
Greece - Law No. 1968/1991
Greece - Σύμβαση της Γενεύης 1951 Νομοθετικό Διάταγμα 3989/1959 (Geneva Convention 1951 Legislative Decree)
Greece - Act 1975/1991 - Article 25
Greece - Άρθρα 2 του νόμου 2452/1996 (Art 2 of Act 2452/1996)
Greece - Presidential Decree No. 61/1999
Greece - Legislative Decree 53/74
Greece - Law 1782/1988
Greece - Code of Criminal Procedure - Article 564
Greece - Code of Criminal Procedure - Article 565
Greece - Presidential Decree No. 258/1986
Greece - Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (νόμος 2690/ 1999) (Administrative Procedure Code)
Greece - Constitution - Art. 20
Greece - Presidential Decree No. 114/2010 entitled 'Refugee status: single procedure for foreigners and stateless persons'
Greece - Προεδρικό Διάταγμα 96/2008 (Presidential Decree)
Printer-friendly versionPrinter-friendly version
Headnote: 

Ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης, επιλαμβανόμενος εκ νέου αιτήματος ασύλου, εξετάζει αν τα προσκομισθέντα στοιχεία είναι «νέα και κρίσιμα», και, σε καταφατική περίπτωση, διατάσσει την εξ υπαρχής εξέταση του αιτήματος. Η μη κοινοποίηση της πράξης δεν επιδρά στο κύρος της, αλλά μόνον στην έναρξη της προθεσμίας άσκησης αιτήσεως ακυρώσεως. Το αντίγραφο του φύλλου της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως της Τουρκικής Δημοκρατίας, στο οποίο δημοσιεύθηκε απόφαση περί αφαιρέσεως της ιθαγένειας του αιτούντος, ήταν νέο και κρίσιμο στοιχείο. Δεν αιτιολογείται η απόρριψη του αιτήματος εξ υπαρχής εξετάσεως της περιπτώσεως του αιτούντος, ούτε και η απόρριψη του αιτήματος υπαγωγής του στο ανθρωπιστικό καθεστώς παραμονής στη χώρα.

Facts: 

Ο αιτών, τουρκικής ιθαγένειας, εισήλθε στην Ελλάδα λάθρα και υπέβαλε αίτημα ασύλου, επικαλούμενος κίνδυνο δίωξης στην πατρίδα του λόγω της δραστηριότητάς του υπέρ αντικαθεστωτικής οργάνωσης. Παρά την περί αποδοχής του εισήγηση από την Αστυνομική Αρχή, το αίτημα απερρίφθη με την απόφαση 9135/5469/8.7.1983 του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης, με την ειδικότερη αιτιολογία ότι «α) Δεν προκύπτει καλά θεμελιωμένος φόβος για δίωξη του [αιτούντος] για λόγους πολιτικούς, φυλής, θρησκείας κ.λπ. β) Βαρύνεται [ο αιτών] με την διάπραξη σοβαρού αδικήματος του Κοινού Ποινικού Δικαίου (ανθρωποκτονία) όταν ευρίσκετο εκτός της χώρας εισδοχής». Ακολούθως, όμως, χορηγήθηκαν στον αιτούντα άδειες παραμονής στη χώρα μέχρι τις 30.5.1990. Στις 30.10.1990 και 16.11.1990 ο αιτών υπέβαλε αιτήσεις επανεξέτασης του αιτήματος χορήγησης ασύλου, οι οποίες όμως δεν εξετάσθηκαν κατ’ ουσίαν, ως εκπρόθεσμες. Ο ανωτέρω συνελήφθη στις 23.1.1991 για παράβαση του νόμου περί ναρκωτικών και καταδικάσθηκε, τελικώς, με την απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, σε ισόβια κάθειρξη και χρηματική ποινή 20.000.000 δραχμών για εισαγωγή, κατοχή, διάθεση και πώληση ποσοτήτων ηρωίνης από κοινού κατ’ εξακολούθηση. Με την ίδια απόφαση διατάχθηκε και η ισόβια απέλασή του από τη χώρα. Ακολούθως, με βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Ηρακλείου, διετάχθη η υπό τον όρο της ανάκλησης απόλυση του αιτούντος από τη φυλακή, παρέμεινε, όμως, σε ειδικό χώρο κράτησης αλλοδαπών της Κλειστής Φυλακής Αλικαρνασσού μέχρι να εκτελεσθεί η διαταχθείσα, κατά τα ανωτέρω, δικαστική απέλασή του. Στις 22.2.2007 ο εν λόγω υπέβαλε αίτηση εξ υπαρχής εξετάσεως του αιτήματος να αναγνωρισθεί ως πρόσφυγας, και, επικουρικώς, υπέβαλε και αίτημα να του χορηγηθεί άδεια παραμονής για ανθρωπιστικούς λόγους. Με έγγραφο της Διεύθυνσης Αλλοδαπών του Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας ανακοινώθηκε στον αιτούντα η απόρριψη των κατά τα ανωτέρω αιτημάτων του. Εν συνεχεία, με το υπ’ αριθμ. 328/20.9.2007 βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Ηρακλείου, έγινε δεκτό ότι η απέλαση του αιτούντος δεν είναι εφικτή αφού ήδη από το 1987 έχει αφαιρεθεί η τουρκική ιθαγένειά του και έκτοτε δεν έχει αποκτήσει άλλη, εν όψει δε τούτου συμπληρώθηκε το προηγούμενο, περί της υπό όρο απόλυσής του από τις φυλακές, βούλευμα και ο αιτών αποφυλακίσθηκε στις 21.9.2007, υπό τους όρους της διαμονής του σε διεύθυνση που δήλωσε και της εμφάνισής του σε Αστυνομικό Τμήμα μέχρι τη λήξη της δοκιμασίας του ή μέχρι άρσεως του κωλύματος απελάσεώς του. Κατόπιν τούτων, με την απόφαση 1431/6.6.2011 του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ηρακλείου απερρίφθησαν, ως άνευ αντικειμένου, οι κατά τα άρθρα 564 και 565 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίαςαντιρρήσεις του αιτούντος κατά του μέτρου της απέλασης που είχε επιβληθεί με την απόφαση 1080/1997 του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών.

Decision & Reasoning: 

Το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) αφού παρέθεσε τη σχετική νομοθεσία έκρινε ότι παραδεκτώς προσβάλλεται η πράξη του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης (ΥΔΤ), με την επισημειωματικώς διατυπωθείσα στις 24.5.2007 συμφωνία του προς την σχετική εισήγηση υπηρεσιακών παραγόντων. Το ΣτΕ παρέθεσε ότι κατά τα υπάρχοντα στοιχεία, με την αίτηση εξ υπαρχής εξετάσεως του αιτήματος ασύλου ο αιτών προσκόμισε, προς απόδειξη του ισχυρισμού του περί απώλειας της ιθαγένείας του, επισήμως μεταφρασμένο αντίγραφο φύλλου Εφημερίδας της Κυβερνήσεως της Τουρκικής Δημοκρατίας (ΦΕΚΤΔ). Το ΣτΕ προσέθεσε ότι ενώπιόν του προσκομίσθηκε από τον αιτούντα αντίγραφο και άλλου ΦΕΚΤΔ όπου φέρεται δημοσιευθείσα η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου περί αφαιρέσεως της ιθαγένειάς του. Παρόλα αυτά, δεν προκύπτει ότι το έγγραφο αυτό  είχε τεθεί ενώπιον της Αρχής με την αίτηση εξ υπαρχής εξέτασης του αιτήματος ασύλου. Λήφθηκε επίσης υπόψη ότι στη σχετική εισήγηση της Υπηρεσίας έγινε δεκτό ότι ο αιτών δεν ανταποκρίνεται στην έννοια του πρόσφυγα καθότι βάσει των προσκομισθέντων εγγράφων δεν προκύπτει η απώλεια της ιθαγένειας. Το ΣτΕ παρέθεσε ότι το αρχικό αίτημα ασύλου του αιτούντος απορριφθηκε με την αιτιολογία ότι δεν προέκυψε «καλά θεμελιωμένος» φόβος του να υποστεί, σε περίπτωση επιστροφής του στην πατρίδα του, δίωξη για έναν από τους προβλεπόμενους λόγους. Το ΣτΕ τόνισε ότι το ανωτέρω αντίγραφο ΦΕΚΤΔ ήταν νέο και κρίσιμο στοιχείο κατά την έννοια του άρθ. 5 του Π.Δ. 61/1999, αφ’ ενός διότι επρόκειτο για στοιχείο μεταγενέστερο της απόφασης με την οποία είχε απορριφθεί το αρχικό αίτημα να αναγνωρισθεί ο αιτών ως πρόσφυγας. Αφ’ ετέρου διότι, ενώ το αίτημα ασύλου είχε απορριφθεί με την αιτιολογία ότι δεν προέκυψε «καλά θεμελιωμένος φόβος» δίωξης του αιτούντος για λόγο της Σύμβασης της Γενεύης, ο αιτών, ο οποίος εφέρετο ως ενεχόμενος σε ενέργειες κατά της ασφάλειας της χώρας του, εκαλείτο να παρουσιασθεί, σύμφωνα με το ανωτέρω έγγραφο, στις τουρκικές διοικητικές ή εισαγγελικές αρχές επ’ απειλή στερήσεως της ιθαγένειάς του. Το ΣτΕ τόνισε οτι η στέρηση ιθαγένειας εφ’ όσον συνδέεται με λόγο προβλεπόμενο από την Σύμβαση της Γενεύης, μπορεί να συνιστά δίωξη κατά την έννοια της τελευταίας. Το ΣτΕ προσέθεσε ότι δεν προκύπτει ο λόγος που, όπως έγινε δεκτό από την Διοίκηση, δεν είναι δυνατή η επιβεβαίωση του περιεχομένου του ανωτέρω αλλοδαπού δημοσίου εγγράφου. Συνεπώς, κρίθηκε ότι βασίμως προβάλλεται εν προκειμένω ότι δεν αιτιολογείται νομίμως η απόρριψη του αιτήματος εξ υπαρχής εξετάσεως της περιπτώσεως του αιτούντος. Τέλος, κρίθηκε ότι η προσβαλλόμενη πράξη δεν αιτιολογείται νομίμως ούτε ως προς το σκέλος όπου απορρίπτεται το επικουρικό αίτημα υπαγωγής του αιτούντος στο ανθρωπιστικό καθεστώς, επειδή αυτό υπεβλήθη μετά την οριστική απόρριψη του αιτήματος ασύλου, καθότι το πρώτο μπορεί να προβληθεί αυτοτελώς και μετά την απόρριψη του αιτήματος ασύλου από τις Αρχές.

Outcome: 

Το Σ.τ.Ε. δέχτηκε την υπό κρίση αίτηση, ακύρωσε, κατά τα εκτιθέμενα στο σκεπτικό την από 24.5.2007 απόφαση του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης,επισημειωματικώς διατυπωθείσα επί της σχετικής εισηγήσεως υπηρεσιακών παραγόντων περί απορρίψεως της αιτήσεως για την εξ υπαρχής εξέταση του αιτήματος ασύλου και, επικουρικώς, την χορήγηση στον αιτούντα αδείας παραμονής για ανθρωπιστικούς λόγους, ανέπεμψε την υπόθεση στη Διοίκηση, επέβαλε στο Δημόσιο τη δικαστική δαπάνη του αιτούντος και διέταξε την απόδοση του παραβόλου.

Observations/Comments: 

Η εν λόγω απόφαση του ΣτΕ παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθότι σε αυτή το Δικαστήριο δέχτηκε ότι η αφαίρεση από το τουρκικό κράτος της ιθαγένειας του αιτούντος ενόσω ο τελευταίος απουσίαζε από τη χώρα του, τον κατέστησε ανιθαγενή και για το λόγο αυτό, εξαιτίας του φόβου που υπάρχει για τη ζωή του εφόσον επιστρέψει στην Τουρκία, καθώς και για το ανέφικτο της απέλασής του θα πρέπει η υπόθεση να αναπεμφεί στη Διοίκηση για εξ’υπαρχής εξέταση του αιτήματός του. Το ΣτΕ προχώρησε ακόμη πιο πέρα ορίζοντας πως η Διοίκηση, έχοντας αρχικά εξετάσει το αίτημα ασύλου του αιτούντως ενόψει της φύσεως των διαπραχθέντων από τον αιτούντα αδικημάτων, οφείλει να εξετάσει τη δυνατότητα χορήγησης σε αυτόν άδειας παραμονής για ανθρωπιστικούς λόγους. Η συγκεκριμένη απόφαση του ΣτΕ καθίσταται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα από το γεγονός του ότι, προς επίρρωση των συλλογισμών της, περιέχει αναφορές και σε αντίστοιχες αποφάσεις ξένων δικαστηρίων (βλέπε αντίστοιχη ενότητα) που αποφαίνονται ότι η έκπτωση/αφαίρεση της ιθαγένειας από ένα πρόσωπο μπορεί να συνιστά δίωξη κατά την έννοια της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

Σύνθεση δικαστηρίου: Αθ. Ράντος, Αντιπρόεδρος, Προεδρεύων, σε αναπλήρωση του Προέδρου του Τμήματος, που είχε κώλυμα, Ε. Σαρπ, Ηρ. Τσακόπουλος, Σύμβουλοι, Ηλ. Μάζος, Β. Κίντζιου, Πάρεδροι. Γραμματέας η Αικ. Ρίπη.

Other sources cited: 

Ομοσπονδιακό Εφετείο των Ηνωμένων Πολιτειών, αποφάσεις της 20.5.2011, 09 - 4312, Stserba v. Holder [6th Cir. 2011]

Ομοσπονδιακό Εφετείο των Ηνωμένων Πολιτειών, 6.1.2010, Haile v. Holder, 591 F.3d 572 [7th Cir. 2010]

Case Law Cited: 

Greece - Council of State, Application No. 1482/2011

Greece - Council of State, Application No. 1149/2009

Greece - Council of State, Application No. 1467/2011

Greece - Council of State, Application No. 867/2010

UK - EB (Ethiopia) v Secretary of State for the Home Department [2007] EWCA Civ 809