Ελλάδα - Ειδική Επιτροπή Προσφυγών, 26 Ιούνιος 2011, Αριθμός Απόφασης 95/126761

Error message

  • Notice: unserialize(): Error at offset 62 of 68 bytes in variable_initialize() (line 1202 of /var/www/web109/web/includes/bootstrap.inc).
  • Notice: unserialize(): Error at offset 2755 of 18711 bytes in variable_initialize() (line 1202 of /var/www/web109/web/includes/bootstrap.inc).
Country of Decision:
Country of Applicant:
Date of Decision:
26-06-2011
Citation:
Αριθμός Απόφασης 95/126761
Court Name:
2η Ειδική Επιτροπή Προσφυγών
National / Other Legislative Provisions:
UNCRC - Art 3
UNCRC - Art 22
Greece - Σύμβαση της Γενεύης 1951 Νομοθετικό Διάταγμα 3989/1959 (Geneva Convention 1951 Legislative Decree)
Greece - Αναγκαστικός Νόμος 389/1968 (Φύλλο Εφημερίδας Κυβερνήσεως 125 Τεύχος Α) (Emergency Act)
Greece - Προεδρικό Διάταγμα 69/2008 (Presidential Decree 69/2008)
Greece - Presidential Decree No. 114/2010 entitled 'Refugee status: single procedure for foreigners and stateless persons'
Printer-friendly versionPrinter-friendly version
Headnote: 

Συγγνωστή πλάνη αναφορικά με την επίδοση απορριπτικής απόφασης και τις έννομες συνέπειες από απορρέουν από αυτήν, λόγω υιοθέτησης παραπειστικής πρακτικής από το επιδίδον όργανο.

Φόβος δίωξης λόγω συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα. Η ενδοοικογενειακή βία που υπέστη η προσφεύγουσα  υπό τη μορφή ψυχολογικής πίεσης και σωματικής βίας από το σύζυγό της σε συνδυασμό με τη παράλειψη προστασίας από το κράτος, αποτελεί μορφή δίωξης λόγω φύλου αφού οι πράξεις αυτές αποτελούν προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, αλλά και της σωματικής της ακεραιότητας. Αντίστοιχα, με την αντικομφορμιστική συμπεριφορά της συνεχίζει να εκτίθεται στους διωκτικούς νόμους και πρακτικές του κράτους, οι οποίοι επιβάλλουν μια δυσανάλογα αυστηρή τιμωρία στις γυναίκες που κατηγορούνται για σεξουαλικές σχέσεις εκτός γάμου.

Κρίνεται δε ότι η εφαρμογή νόμων που αντιβαίνουν στα διεθνή πρότυπα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων -οι οποίοι μπορεί να προέρχονται από παραδοσιακούς ή πολιτισμικούς κανόνες και πρακτικές, όπως η Sharia- αλλά και η δυσανάλογα αυστηρή τιμωρία που επιβάλλεται για τη μη συμμόρφωση σε μια πολιτική ή για την παράβαση ενός νόμου, η οποία μάλιστα επιβάλλει διακριτική μεταχείριση λόγω φύλου, μπορούν να αποτελέσουν δίωξη

Η επιβολή της σωματικής τιμωρίας από τις δικαστικές και διοικητικές αρχές, είναι αντίθετη προς την απαγόρευση των βασανιστηρίων και άλλη σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία. Η δυσανάλογα αυστηρή τιμωρία της προσφεύγουσας σε μαστίγωμα ή ακόμα και λιθοβολισμό θεωρείται βασανιστήριο και αποτελεί σοβαρή μορφή δίωξης αφού το δικαίωμα να μην υποστεί κάποιος βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση είναι προστατευόμενο δικαίωμα που δεν υπόκειται σε εξαιρέσεις. Η απαγόρευση των βασανιστηρίων (αρ. 3 της ΕΣΔΑ και αρ. 3 της Σύμβασης κατά των Βασανιστηρίιον) έχει απόλυτο χαρακτήρα και η σοβαρή παραβίαση απόλυτων δικαιωμάτων συνιστά αναμφισβήτητη δίωξη.

Υπογραμμίζεται η σημασία της διατήρησης της οικογενειακής ενότητας, λαμβάνοντας υπόψη την Τελική Πράξη της Συνδιάσκεψης που υιοθέτησε τη Σύμβαση του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων και το το Προοίμιο της Οδηγίας 2004/83/ΕΚ.

Facts: 

Η προσφεύγουσα, κατά δήλωσή της πολίτης Ιράν, εισήλθε την 15/03/2008 στην Ελλάδα χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα μέσω της Νήσου Λέσβου, μαζί με το ανήλικο τέκνο της (δεύτερο προσφεύγοντα). Την 18-04-2008 υπέβαλε αίτημα χορήγησης πολιτικού ασύλου στο Τμήμα Πολιτικού Ασύλου της Διεύθυνσης Αλλοδαπών Αττικής, ισχυριζόμενη κατά την εξέτασή της ως άνω αιτήσεως ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της φοβούμενη για τη ζωή της. Συγκεκριμένα, ισχυρίστηκε ότι ο σύζυγός της είναι μέλος της οργάνωσης «SepahePardaranEnqelabEslami», ήταν παντρεμένος και με άλλες γυναίκες και ασκούσε συστηματικά βία σε βάρος της. Κατά τη διάρκεια μακρόχρονης απουσίας του συζύγου της η αιτούσα κατάφερε να εκδώσει διαζύγιο λόγω εγκατάλειψης συζυγικής στέγης. Άμα τη επιστροφή του, ο σύζυγός της δεν αναγνώρισε το διαζύγιο και την εξανάγκασε να προβούν εκ νέου σε άτυπο προσωρινό γάμο. Η βία εναντίον της εντάθηκε περαιτέρω κατά την περίοδο αυτή. Ενόσω ο σύγυζός της βρισκόταν σε διετή αποστολή στο εξωτερικό διέφυγε από την συζυγική εστία και σύναψε, κατά το σύζυγό της, ερωτικό δεσμό με άλλον άνδρα. Όταν ο σύζυγός της κατάφερε να την εντοπίσει ξανά την εξανάγκασε να μεταβεί στην οικία του, όπου και παρέμεινε σε εγκλεισμό ενόσω ο σύζυγός της διευθετούσε το λιθοβολισμό της. Η προσφεύγουσα μαζί με το ανήλικο τέκνο της κατάφερε να δραπετεύσει και να εγκαταλέιψει τη χώρα της, γεγονός που -ελλείψει σχετικής συγκατάθεσης του πατέρα του ανηλίκου- συνιστά απαγωγή, σύμφωνα με το Ιρανικό εθνικό δίκαιο. Η προσφεύγουσα υπέβαλε αίτηση ασύλου και εκ μέρους του ανήλικου τέκνου της (δεύτερος προσφεύγων).

Κατόπιν της από 13/05/2008 αρνητικής εισήγησης της Διεύθυνσης Αλλοδαπών Αττικής, με την από 14-05-2008 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Δημόσιας Τάξης του Υπουργείου Εσωτερικών «απορρίφθηκε το αίτημα για χορήγιιση διεθνούς προστασίας και αναγνώρισης της ιδιότητας του πρόσφυγα στην προσφεύγουσα και το ανήλικο τέκνο της με την αιτιολογία ότι στο πρόσωπο της δεν συντρέχουν τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία του δικαιολογημένου φόβου δίωξης, που είναι απαραίτητα, για να αναγνωρισθεί η ιδιότητα αυτή σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. Α της Σύμβασης της Γενεύης 1951. Ειδικότερα, όπως έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη απόφαση, οι προβαλλόμενοι λόγοι είναι αβάσιμοι, διότι δεν προκύπτει από κάποιο αποδεικτικό στοιχείο το αληθές αυτών, ούτε προκύπτει ότι υπέστη ή 0α υποστεί ατομική δίωξη από τις αρχές της χώρας της για λόγους φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, κοινωνικής τάξης ή πολιτικών πεποιθήσεων. Επίσης, σύμφωνα με την προσβαλλόμενη απόφαση, διαφαίνεται ότι η αιτούσα εγκατέλειψε τη χώρα της προς αναζήτηση εργασίας και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής της. Τέλος, δεν επέδειξε και
 δεν παρέδωσε εθνικό διαβατήριο ή άλλο ταξιδιωτικό έγγραφο, από τα οποία να αποδεικνύονται ή επιβεβαιώνονται τα στοιχεία της ταυτότητάς της.

Η ανωτέρω απόφαση επιδόθηκε την 24-05-2008 και κατά αυτή ασκήθηκε από τους προσφεύγοντες εκπρόθεσμη προσφυγή την 22-01-2009 η οποία εγχειρίστηκε την 23-01-2009, με την οποία ζητούν την επανεξέταση της αίτησής τους για χορήγηση πολιτικού ασύλου και να αναγνωριστεί στο πρόσωπο τους η ιδιότητα του πρόσφυγα διότι έχουν βάσιμο καιδικαιολογημένο φόβο δίωξης στη χώρα καταγωγής τους προβάλλοντας τους ως άνω ισχυρισμούς.

Decision & Reasoning: 

Η Επιτροπή ομόφωνα έκανε δεκτή την ως άνω προσφυγή καθώς έκρινε ότι η μη εμπρόθεσμη υποβολή της δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα της προσφεύγουσας ή του τέκνου της. Συγκεκριμένα, επειδή μετά το πέρας της πρωτοβάθμιας διαδικασίας η προσφεύγουσα κλήθηκε από τη Υποδιεύθυνση Αλλοδαπών Αττικής-Τμήμα Ασύλου να παραλάβει το ανανεωμένο ειδικό δελτίο αιτούντος άσυλο -το οποίο είχε ημερομηνία έκδοσης 18/04/2008 και ημερομηνία λήξης 18/10/2008 την ίδια ημέρα που της κοινοποιήθηκε  η από 14/05/2008 απορριπτική απόφαση, θεώρησε λόγω πλάνης όη δεν έπρεπε να προβεί σε κάποια άλλη ενέργεια αφού γνώριζε ότι η διοίκηση κατά πάγια πρακτική όταν επέδιδε απορριπτική απόφαση επί αιτήματος ασύλου, αφαιρούσε ταυτόχρονα το ειδικό δελτίο αλλοδαπού. Η Επιτροπή κατά την εξέταση του παραδεκτού της προσφυγής έλαβε επίσης υπόψη τους προβαλλόμενους από την προσφεύγουσα λόγους ανωτέρας βίας που δικαιολογούν την υπέρβαση της νόμιμης προθεσμίας για την άσκηση προσφυγής κατά της απορριπτικής απόφασης.

Επίσης, η Επιτροπή έκρινε ομόφωνα ότι υπάρχει βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης.

Συγκεριμένα, κρίθηκε ότι δεδομένων των πραγματικών περιστατικών που έχουν λάβει χώρα και γίνονται δεκτά ως αληθή διαπιστώνεται η ύπαρξη δικαιολογημένου φόβου δίωξης.

Ως προς τη βασιμότητα του φόβου, η Επιτροπή έκρινε ότι η ενδοοικογενειακή βία που υπέστη η προσφεύγουσα  υπό τη μορφή ψυχολογικής πίεσης και σωματικής βίας από το σύζυγό της σε συνδυασμό με τη παράλειψη προστασίας από το κράτος, αποτελεί μορφή δίωξης λόγω φύλου αφού οι πράξεις αυτές αποτελούν προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, αλλά και της σωματικής της ακεραιότητας.

Αναφορικά με τη λογιζόμενη κατά το Ιρανικό δίκαιο απαγωγή ανηλίκου, η Επιτροπή έκρινε η προσφεύγουσα διατρέχει πραγματικό και προβλέψιμο κίνδυνο να συλληφθεί κατόπιν καταγγελίας από το σύζυγό της, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα προέλευσης, και ακολούθως να της επιβληθεί δυσανάλογα αυστηρή ποινή (ισόβια κάθειρξη ή και θανατική ποινή), σύμφωνη με τον παραδοσιακό νόμο της Sharia,ο οποίος είναι ευλόγως πιθανό να εφαρμοστεί στην εν λόγω περίπτωση. Σημειώνεται δε ότι η εφαρμογή νόμων που αντιβαίνουν στα διεθνή πρότυπα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων -οι οποίοι μπορεί να προέρχονται από παραδοσιακούς ή πολιτισμικούς κανόνες και πρακτικές, όπως η Sharia- αλλά και η δυσανάλογα αυστηρή τιμωρία που επιβάλλεται για τη μη συμμόρφωση σε μια πολιτική ή για την παράβαση ενός νόμου, η οποία μάλιστα επιβάλλει διακριτική μεταχείριση λόγω φύλου, μπορούν να αποτελέσουν δίωξη.

Ακόμη, η Επιτροπή έκρινε ότι σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα της, είναι ευλόγως πιθανό η προσφεύγουσα να κατηγορηθεί για μοιχεία και να αντιμετωπίσει σοβαρό κίνδυνο, ιδιαίτερα λόγω της προηγούμενης δίωξης της από το σύζυγό της με τη μορφή ενδοοικογενειακής βίας. Στην περίπτωση αυτή υπάρχει εύλογη και σοβαρή πιθανότητα να υποβληθεί σε μαστίγωμα ή λιθοβολισμό, ποινές που προβλέπονται για το αδίκημα της μοιχείας κατά τη διάρκεια του γάμου. Η επιβολή της σωματικής τιμωρίας από τις δικαστικές και διοικητικές αρχές, είναι αντίθετη προς την απαγόρευση των βασανιστηρίων και άλλη σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία. Η δυσανάλογα αυστηρή τιμωρία της προσφεύγουσας σε μαστίγωμα ή ακόμα και λιθοβολισμό θεωρείται βασανιστήριο και αποτελεί σοβαρή μορφή δίωξης αφού το δικαίωμα να μην υποστεί κάποιος βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση είναι προστατευόμενο δικαίωμα που δεν υπόκειται σε εξαιρέσεις. Η απαγόρευση των βασανιστηρίων (αρ. 3 της ΕΣΔΑ και αρ. 3 της Σύμβασης κατά των Βασανιστηρίιον) έχει απόλυτο χαρακτήρα και η σοβαρή παραβίαση απόλυτων δικαιωμάτων συνιστά αναμφισβήτητη δίωξη.

Κατά την Επιτροπή η προσφεύγουσα διώκεται ως μέλος κοινωνικής ομάδας με έμφυτα και ανεπίδεκτα αλλαγής γνωρίσματα (γυναίκα), καθότι λόγω της «ανάρμοστης» συμπεριφοράς της, παραβιάζει το νόμο, ο οποίος στηρίζεται σε παραδοσιακούς ή πολιτισμικούς κανόνες και πρακτικές του Ισλάμ και περιέρχεται σε μία εκούσια κατάσταση, η οποία δεν μπορεί να αλλάξει λόγω της ιστορικής της διάρκειας. Συγκεκριμένα, με την αντικομφορμιστική συμπεριφορά της συνεχίζει να εκτίθεται στους διωκτικούς νόμους και πρακτικές του κράτους, οι οποίοι επιβάλλουν μια δυσανάλογα αυστηρή τιμωρία στις γυναίκες που κατηγορούνται για σεξουαλικές σχέσεις εκτός γάμου.

Η επιτροπή εξέτασε τη δυνατότητα εσωτερικής μετεγκατάστασης κι έκρινε ότι δεν υπάρχει, δεδομένου ότι ο φορέας δίωξης είναι κρατικός.

Τέλος έκρινε ότι τόσο στο πρόσωπο της προσφεύγουσας όσο και στο πρόσωπο του ανήλικου τέκνου της συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την αναγνώριση του καθεστώτος του πρόσφυγα, λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία της διατήρησης της οικογενειακής ενότητας.

Outcome: 

Η Επιτροπή ομόφωνα δέχθηκε τυπικά την προσφυγή.

Αποφάσισε ότι στο πρόσωπο της προσφεύγουσας και του ανήλικου τέκνου της πληρούνται τα κριτήρια αναγνώρισης του καθεστώτος του πρόσφυγα, σύμφωνα με το άρθρο IΑ (2) της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Καθεστώς των Προσφύγων της 28 Ιουλίου 1951 και τους χορηγεί το καθεστώς του πρόσφυγα.

Observations/Comments: 

Σύνθεση:Χαντζάρα Πηνελόπη – Υπάλληλο του Υπουργείου Εσωτερικών, Ρουμανά Ερασμία- Εκπρόσωπο της Ύπατης Αρμοστείας τουΟ.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες και Σέργη Αικατερίνη-Αποστολία- Νομικό Επιλεγμένο από τον σχετικό κτάλογο που κατήρτησε η Ε.Ε.Δ.Α.

Other sources cited: 

UNHCR. Guidelines on International Protection No. 4: “Internal Flight or Relocation Alternative” Within the Context of Article 1A(2) of the 1951 Convention and/or 1967 Protocol Relating to the Status of Refugees. HCR GIP 03 04. 23 July 2003.

UN High Commissioner for Refugees. Guidelines on International Protection No. 2: “Membership of a Particular Social Group" Within the Context of Article 1A(2) of the 1951 Convention and or its 1967 Protocol Relating to the Status of Refugees. 7 May 2002.

UN Human Rights Council, Interim report of the Secretary-General on the situation of human rights in Iran, 14 March 2011.

Κατευθυντήριες Οδηγίες για την προστασία των γυναικών και των κοριταιών κατά την πρώτη υποδοχή στην Eλλάδα και τη Διαδικασία του Ασύλου. Ιούνιος 2011.

Δίωξη λόγω γένους στα πλαίσια ερμηνείαςτου άρθρου I Α (2) της Σύμβασης του 1951 και/ή του Πρωτοκόλλου τουν 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων. Μάιος 2002

International Federation for Human Rights. Iran: Political opponents face execution. 12 January 2010.

Immigration and Refugee Board of Canada, Iran: Legal opportunity for a divorced man to complain of adultery by his ex- wife for acts alleged to have occurred during the marriage, reports of adulteries being prosecuted under these circumstances (1999-2002)13 May 2002.

United Kingdom Home Office. Country of Origin Information Report - Iran. 28 June 2011.

Danish Immigration Service. Human Rights Situation for Minorities. Women and Converts and Entry and Exit Procedures. IDCards. Summons and Reporting etc., 30 April 2009.

Immigration and Refugee Board of Canada, Iran: Information on whether a member of a komiteh could force his ex-wife to remarry him on the custody of male children following a divorce, and on any remedies available to the woman,1 April 1997.

Asylum Aid: Refugee Women and Domestic Violence Country Studies, 2001. Immigration and Refugee Board of Canada, Iran: Spousal abuse. 18 March 2003.

Freedom House report Women s Rights In the Middle Fast and North Africa 2010 Iran. 3 March 2010.

UN Special Rapporteur on violence against women, 27 January 2006.

United States Department of State. 2010 Country Reports on Human Rights Practices - Iran, 8 April 2011.

Norwegian Country of Origin Information Centre (landinfo). 22 May 2009.