Κύπρος –Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου,14 Νοεμβρίου 2016, Αρ. Υπόθεσης: 2073/2016

Country of Decision:
Country of Applicant:
Date of Decision:
14-11-2016
Citation:
Αστυνομικός Διευθυντής Αμμοχώστου v. Seyed Ramtin Salehi,2073/2016, 14/11/2016
Court Name:
Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου (που συνεδριάζει στο Παραλίμνι) (Ενώπιον: Α. Πανταζή, Ε.Δ.)
Keywords:
Relevant Legislative Provisions:
International Law > 1951 Refugee Convention > Art 1A (2)
International Law
International Law > 1951 Refugee Convention
Council of Europe Instruments > EN - Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms
Council of Europe Instruments
European Union Law > Treaty on the Functioning of the European Union 2010/C 83/01
Council of Europe Instruments > EN - Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms > Article 3
European Union Law > EN - Returns Directive, Directive 2008/115/EC of 16 December 2008
National / Other Legislative Provisions:
Cyprus - Aliens and Immigration Law
Cyprus - Aliens and Immigration Law - § 6(1)(k)
Cyprus - Constitution of the Republic of Cyprus - Art. 146
Cyprus - Constitution of the Republic of Cyprus - Art. 188(3)
Cyprus – Refugee Law N.6(I)/2000 – Art. 7
Cyprus - Regulation 19 of the Aliens and Immigration Regulations of 1972 (ΚΔΠ 242/1972)
Cyprus – Refugee Law N.6(I)/2000 – Art. 8
Cyprus – Refugee Law N.6(I)/2000 – Art. 3
Printer-friendly versionPrinter-friendly version
Headnote: 

Αποτελεσματική πρόσβαση σε νομικές διαδικασίες, Νομική βοήθεια/ Νομική εκπροσώπηση/ Νομική συνδρομή, Δικαίωμα παραμονής όσο η απόφαση εκκρεμεί, Προστασία, Θρησκεία

Facts: 

Ο Κατηγορούμενος, Seyed Ramtin Salehi, ήταν πολίτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, με ημερομηνία γέννησης 15/02/1994. Το 2004, ο Κατηγορούμενος, τότε 11 χρονών, κατέφθασε μαζί με την οικογένεια του (τον πατέρα, τη μητέρα και την ανήλικη αδερφή του) από το Ιράν στην Κύπρο νόμιμα ως επισκέπτης. Duo ημέρες μετά την άφιξη του, ο πατέρας του Κατηγορούμενου υπέβαλε αίτηση για άσυλο, η οποία απορρίφθηκε  στις 29/04/2005. Έπειτα, ο πατέρας του άσκησε προσφυγή στην Αναθεωρητική Αρχή Προσφυγών εναντίον της απορριπτικής απόφασης, η οποία επίσης απορρίφθηκε στις 27/06/2006. Η απόφαση έγινε γνωστή στον αιτητή συνοδευόμενη από μία επεξηγηματική επιστολή της ίδιας ημερομηνίας. Η οικογένεια δεν αποχώρησε ποτέ από την Κύπρο και το Δεκέμβριο 2012 εντοπίστηκε να διαμένει στη Λάρνακα, όπου και συνελήφθη ο πατέρας και εκδόθηκαν Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης για όλη την οικογένεια (βάσει του άρ. 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου Κεφ. 105, και άρ. 188(3) του Συντάγματος). Ο πατέρας απελάθηκε στο Ιράν στις 25/01/2013 και η υπόλοιπη οικογένεια στις 18/01/2013.

Ο Κατηγορούμενος επέστρεψε στα κατεχόμενα μέρη της Κύπρου τον Ιούλιο 2016, και στις 10/08/2016 πέρασε στις ελεύθερες περιοχές όπου και μετέβηκε στην ‘’Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως στο Κλιμάκιο της Επαρχίας Αμμοχώστου’’ (ΥΑΜ) ζητώντας άδεια παραμονής. Ο Κατηγορούμενος ενημερώθηκε από μία υπάλληλο (τη μοναδική μάρτυρα που κλήτευσε η Κατηγορούσα Αρχή) ότι είναι καταχωρημένος ως απαγορευμένος μετανάστης λόγω απέλασης και συνελήφθη. Στις 12/08/2016 υπέβαλε αίτηση για άσυλο ενώ ήταν υπό κράτηση.

Οι κατηγορίες που αντιμετώπισε ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου ήταν:

1)      Απαγορευμένος μετανάστης κατά παράβαση των άρθρων 2, 4, 6(1)(θ)(ι), 18 και 19(2) του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105, όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 50/88 και 14(Ι)/98 και Κ.Δ.Π. 242/72 και Νόμος 66(Ι)/2003.

2)      Είσοδος στη Δημοκρατία της Κύπρου άνευ άδειας του Διευθυντού του Τμήματος Μεταναστεύσεως κατά παράβαση του άρθρου 12(2)(5) του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου Κεφ. 105, Νόμος 50/88 και Νόμος 43/74 και Νόμος 166/87 και Νόμος 66(Ι)/2003.

Η Συνήγορος Υπεράσπισης επικαλέσθηκε ως νομική βάση για την υπεράσπιση του Κατηγορουμένου τη Σύμβαση για το καθεστώς των Προσφύγων του 1951 (Σύμβαση της Γενεύης) (ιδίως το άρ. 1, παρα. 2 και το άρ. 31), τον περί Προσφύγων Νόμο, Ν.6(Ι)/2000 (ιδίως τα άρ. 3 και 7), την Οδηγία 2008/115/ΕΚ, όπως ενσωματώθηκε στην Κυπριακή έννομη τάξη με τον περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105, όπως έκτοτε τροποποιήθηκε (ιδίως τα άρ. 18ΟΔ, 18ΟΘ, 18ΠΓ, 18ΠΔ), και το άρ. 3 της Ευρωπαικής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), καθώς και νομολογία του Δικαστηρίου τη ΕΕ.

Decision & Reasoning: 

Λόγω του ότι η παρούσα υπόθεση είναι ποινική, το βάρος της απόδειξης βαρύνει εξ ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή. Για να πετύχει την καταδίκη του Κατηγορουμένου, η Κατηγορούσα Αρχή θα πρέπει να αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας την ενοχή του. Κενές αναφορές σε γεγονότα χωρίς τεκμηριωμένα στοιχεία είναι ευάλωτες να απορριφθούν, όσο εύλογες κι αν είναι οι αναφορές αυτές (Λοίζου v. Αστυνομίας (1989) 2ΑΑΔ 363).

Ως προς την πρώτη κατηγορία, του απαγορευμένου μετανάστη, αφού το Δικαστήριο εξέτασε τα στοιχεία που παρέδωσε η Κατηγορούσα Αρχή, θεώρησε πως είναι αποδεδειγμένο ότι ο Κατηγορούμενος είχε απελαθεί. Όμως τα Διατάγματα δεν καθόριζαν συγκεκριμένο χρονικό διάστημα απαγόρευσης εισόδου και παραμένει άγνωστο αν ο κατηγορούμενος υπέγραψε τα Διατάγματα που τον αφορούσαν ή αν ο ίδιος γνώριζε πως είχε καταχωρηθεί ως απαγορευμένος μετανάστης στο σύστημα ‘Stoplist’ λόγω της απέλασης του. Το Δικαστήριο θεώρησε πως η Κατηγορούσα Αρχή δεν απέδειξε ότι γνωστοποίησε στον Κατηγορούμενο την απόφαση με την οποία αυτός κηρύχθηκε απαγορευμένος μετανάστης και την περίοδο της απαγόρευσης εισόδου του (βλέπε άρ. 18ΟΘ του περί Αλλοδαπών  και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105, για την ‘’κατάλληλη χρονική περίοδο’’). Συγκεκριμένα, το Δικαστήριο τόνισε πως η προηγούμενη απόφαση της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφυγών απόρριψης του αιτήματος ενός αιτητή για άσυλο δε συνιστά αφ’ εαυτής απόφαση κήρυξης του σε απαγορευμένο μετανάστη (άρθρο 18ΟΔ του περί Αλλοδαπών  και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105). Πρόκειται για απόφαση απόρριψης του αιτήματος για άσυλο, η οποία σηματοδοτεί απλώς και μόνο την έναρξη του παράνομου της διαμονής στην Κύπρο. Το Δικαστήριο δεν ικανοποιήθηκε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι ο Κατηγορούμενος γνώριζε όταν κατέφθασε στην Κύπρο ότι εξακολουθούσε να θεωρείται απαγορευμένος μετανάστης.

Ως προς την δεύτερη κατηγορία, της παράνομης εισόδου, το Δικαστήριο εξέτασε το άρ. 7 του περί Προσφύγων Νόμου Ν. 6(1)/2000 (που ενσωματώνει το άρ. 31 της Συνθήκης της Γενεύης) που επικαλέσθηκε η συνήγορος Υπεράσπισης, μεταξύ άλλων, ως νομική βάση υπεράσπισης του Κατηγορουμένου. Το άρ. 7(1) προβλέπει πως ο “Αιτητής, ο οποίος εισέρχεται ή εισήλθε στη Δημοκρατία παράνομα, δεν υπόκειται σε τιμωρία λόγω της παράνομης εισόδου ή διαμονής του, νοουμένου ότι παρουσιάζεται, χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, στις αρχές και εκθέτει τους λόγους της παράνομης εισόδου ή διαμονής του”(βλ. Nepana Wilesinge (2004) 2 ΑΑΔ 560). Σε αυτή τη φάση το Δικαστήριο επεξήγησε πως ο Κατηγορούμενος δεν χρειάζεται να αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι πληρeί της προυποθέσεις αναγνώρισης του καθεστώτος του πρόσφυγα, αλλά, εφόσον το αίτημα του ακόμη εκκρεμεί, αρκεί να παράσχει στο Δικαστήριο επαρκή στοιχεία ώστε να υποστηρίξει τον ισχυρισμό του ότι εμπίπτει στην έννοια του πρόσφυγα σύμφωνα με το άρ. 1 της Σύμβασης της Γενεύης. Στην ανώμοτη δήλωση που παρέδωσε ο Κατηγορούμενος στο Δικαστήριο εξήγησε πως υπέβαλε αίτημα για πολιτικό άσυλο μόλις δύο μέρες μετά το αίτημα της άδειας παραμονής του στην Κύπρο στις 10/08/2016. Ο Κατηγορούμενος εξηγεί πως, πριν την απέλαση του, είχε ζήσει σημαντικό μέρος της ζωής του στην Κύπρο και είχε γενικά ενταχθεί στην Κυπριακή κοινωνία. Συγκεκριμένα, είχε ασπασθεί τον Χριστιανισμό από πολύ νωρίς, μιλούσε πολύ καλά ελληνικά καθώς είχε μόνο Κύπριους φίλους, είχε φοιτήσει από το δημοτικό μέχρι το λύκειο σε ελληνικά σχολεία και δεν γνώριζε να διαβάζει περσικά/φαρσί. Η απέλαση του στο

Ιράν ήταν ιδιαίτερα δύσκολη επειδή όχι μόνο δεν κατάφερε να ενταχθεί στην ιρανική κοινωνία, αλλά επειδή δεχόταν συνεχώς δίωξη λόγω της αλλαγής της θρησκείας του από καθηγητές και συμμαθητές στο σχολείο, από την Αστυνομία, αλλά ακόμη και στο δρόμο. Ο Κατηγορούμενος υπενθύμισε στη δήλωση του πως είναι ευρέως γνωστό ότι στο Ιράν, όσοι από mουσουλμάνοι γίνονται χριστιανοί αντιμετωπίζουν δίωξη από τις αρχές καθότι η αλλαγή θρησκείας θεωρείται ποινικό αδίκημα, που επιφέρει μέχρι και τον θάνατο.Για τους παραπάνω λόγους υπέβαλε αίτηση για άσυλο.

Αφού ο Κατηγορούμενος δοκιμάστηκε μέσω ανάγνωσης στην γλώσσα των ελληνικών κι εφόσον επίσης δεν χρειαζόταν να υπάρξει μετάφραση από τα ελληνικά στα ιρανικά της δικαστικής διαδικασίας, το Δικαστήριο ικανοποιήθηκε για την αξιοπιστία της μαρτυρίας του. Το Δικαστήριο τότε θεώρησε πως τα στοιχεία αυτά επαρκούσαν και βάσει της υπόθεσης Regina v. Koshi Pitshou Mateta etc [2013] EWCA Crim 1372,το βάρος απόδειξης μεταφέρεται στην Κατηγορούσα αρχή να αποδείξει ότι ο Κατηγορούμενος δεν είναι πρόσφυγας σε επίπεδο πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας.Η Κατηγορούσα Αρχή δεν αντέκρουσε τους ισχυρισμούς του Κατηγορούμενου.

Τέλος, το Δικαστήριο επανεξέτασε στοιχεία της ανώμοτης δήλωσης (ότι ο Κατηγορούμενος έφθασε από το Ιράν στη Κύπρο δίχως ενδιάμεση, μακρά στάση και πως δεν επέδειξε αδικαιολόγητη καθυστέρηση να παρουσιασθεί στις Κυπριακές Αρχές), εξέτασε απόσπασμα έκθεσης του UNHCR (που αγόρευσε η συνήγορος Υπεράσπισης) και το σύγγραμα The Cost of Faith, Persecution of Christian Protestants and Convents in Iran.Το Δικαστήριο συμπέρανε ότι πληρούνται οι προυποθέσεις του άρ. 7 του περί Προσφύγων Νόμου (και άρ. 31 της Συνθήκης της Γενεύης) ώστε να μην τιμωρηθεί ο αιτητής ασύλου για την παράνομη του είσοδο στην Δημοκρατία. Το Δικαστήριο επίσης ανέφερε ότι ακόμη κι αν ήθελε βρεθεί σε δεύτερο βαθμό ότι στοιχειοθετήτο στη βάση των γεγονότων της υπόθεσης η κατηγορία αρ. 1, το συγκεκριμένο Δικαστήριο δε θα έκρινε ορθό ή δίκαιο να τιμωρήσει έναν αιτητή ασύλου που πληροί τις προυποθέσεις του άρ. 7. 

Outcome: 

Ο Κατηγορούμενος αθωώθηκε κι απαλλάχτηκε και από τις 2 κατηγορίες.

Observations/Comments: 

Η υπόθεση αυτή είναι σημαντική καθώς αποτελεί πολύ καλό παράδειγμα εφαρμογής του άρ. 7 του περί Προσφύγων Νόμου Ν. 6(1)/2000 (που ενσωματώνει το άρ. 31 της Συνθήκης της Γενεύης 1951), το οποίο πρεσβεύει ότι ένας αιτητής ασύλου δε δύναται να τιμωρηθεί λόγω της παράνομης εισόδου του στη Δημοκρατία της Κύπρου, εφόσον παρουσιασθεί χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση στις αρμόδιες αρχές. Πιο συγκεκριμένα, ο Seyed Ramtin Salehi είχε καταχωρηθεί ως ‘απαγορευμένος μετανάστης’ λόγω της προηγούμενης απέλασης του το 2013, το οποίο σημαίνει βάσει του άρ. 19(2) του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου Κεφ. 105 ότι είναι ένοχος ποινικού αδικήματος που υπόκειται σε φυλάκιση για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα τρία χρόνια ή σε πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις πέντε χιλιάδες λίρες ή και στις δύο ποινές της φυλάκισης και του προστίμου. Η σημαντική επισήμανση και διαφορά της συγκεκριμένης υπόθεσης ήταν πως παράλληλα της κατηγορίας του ως απαγορευμένου μετaνάστη, ο κος Salehi υπέβαλε αίτηση πολιτικού ασύλου κι έτσι μπόρεσε να ικανοποιήσει τις προυποθέσεις του άρ. 7, με τη βοήθεια αποτελεσματικής νομικής εκπροσώπησης του που επικαλέσθηκε το συγκεριμένο νόμο ως νομική βάση υπεράσπισης του. 

Other sources cited: 

Art. 2(5) of the Schengen Borders Code

International Campaign for Human Rights in Iran, The Cost of Faith, Persecution of Christian Protestants and Convents in Iran.

Case Law Cited: 

Cyprus - Dimosthenous and other v. Police (1998) 2 Α.Α.Δ. 129

Cyprus - Ioannou κ.ά. v. Republic of Cyprus (2001) 2 Α.Α.Δ. 195

Cyprus - Mavrikiou v. Police (2007) 2 Α.Α.Δ. 359

Cyprus - Georgiou v. Republic of Cyprus (2010) 2 Α.Α.Δ. 354

Cyprus - Loizou v. Police (1989) 2 ΑΑΔ 363

Cyprus - Anastasiades v. Republic of Cyprus (1977) 2 C.L.R. 97

Cyprus - Vrakas & Another v. Republic of Cyrpus(1973) 2 C.L.R. 139

UK - R v Uxbridge MC ex p Adimi [2001] QB 667

Cyprus - Αgathokleous Haralambos and other v. Police (2001) 2 Α.Α.Δ. 316

Cyprus - Theoharous v. Republic of Cyprus (2008) 2 Α.Α.Δ. 22

Cyprus - Youssef v. Δημοκρατίας (1993) 2 Α.Α.Δ. 289

Cyprus - Faisal Madadal v. Δημοκρατίας, Υπόθεση αρ. 534/2005, 24/01/2007

Cyprus - Civil Appeal 236/15, Habibi Pour Ali Fasel v Republic of Cyprus through 1. Chief of Police and 2. Ministry of Interior

Cyprus - Nalani Ranasignhe Rupassarage v.Republic of Cyprus, through the Director of Population and Migration Database

Cyprus - Asad Mohammed Rahal v Republic of Cyprus and others (2004) 3 Α.Α.Δ. 741

Cyprus - Napana Wilesinge (2004) 2 Α.Α.Δ. 560

UK - Regina v. Koshi Pitshou Mateta etc [2013] EWCA Crim 1372

Cyprus - Soufi Karim, 28/04/2011, Asghar v.Republic of Cyprus,case number. 762/2011, 20/06/2011

Cyprus - Case number. 555/15 Matondo Adam v. Director of Population and Migration Database

Cyprus - Criminal case number αρ. 9921/2010, Pafos Chief of Ploce v. Cristian Aruxandei

Cyprus - Appeal number αρ. 77/15, MD YOUSUF ALI v. Republic of Cyprus, through social worker for immigration of the Interior Ministry, case number . 2052/06 Vakhtang Odikadze v. Republic of Cyprus, 08/08.2008

Cyprus - Theano Themistokleous and others vRepublic of Cyprus (2007) 3 ΑΑΔ 415

Cyprus - Theano Themistokleous and others vRepublic of Cyprus (2007) 3 ΑΑΔ 415

UK - R v. Afshaw [2006] EWCA Crim 707