Ελλάδα - Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ηγουμενίτσας, 2012, Αριθμός

Country of Decision:
Country of Applicant:
Date of Decision:
01-01-2012
Citation:
ΜονΠλημΗγουμ 682/2012
Additional Citation:
Δεν προσδιορίζεται
Court Name:
Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ηγουμενίτσας (Πρόεδρος: Αθ. Π. Τερζούδης, Εισηγητής: Αντεισαγγελέας Αικ. Σαπλαούρα)
National / Other Legislative Provisions:
Greece - Greek Constitution - Art. 2.1
Greece - Greek Constitution - Art. 28
Greece - legal Decree 53/1974
Greece - Greek Penal Code - Art. 173
Printer-friendly versionPrinter-friendly version
Headnote: 

Κράτηση υπό συνθήκες που συνιστούν την έννοια της απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης του άρθρου 3 της ΕΣΔΑ αποτελούν λόγο άρσης του καταλογισμού σε περίπτωση τέλεσης της - αρχικώς και τελικώς - άδικης πράξης της απόδρασης κρατουμένου.

 

Facts: 

Οι κατηγορούμενοι, 15 υπήκοοι τρίτων χωρών, κρατούνταν στα κρατητήρια της Αστυνομικής Διεύθυνσης Θεσπρωτίας στην Ηγουμενίτσα προκειμένου να εκτελεστεί διοικητική απόφαση απέλασής τους από την Ελλάδα για παράνομη (sic) είσοδο και/ή κατοχή/χρήση πλαστών ταξιδιωτικών εγγράφων.

Όπως αποδείχτηκε, η κράτησή τους - διάρκειας από 9 ημέρες για τον πρώτο από τους κατηγορούμενους, έως 45 για τον τελευταίο - τελούνταν υπό “άθλιες και άκρως επικίνδυνες” συνθήκες. Συγκεκριμένα, το κρατητήριο στο οποίο κρατούνταν δεν καθαριζόταν ποτέ και γενικότερα δεν τηρούνταν ούτε οι στοιχειώδεις κανόνες υγιεινής -  υπήρχε μόνο μία χημική τουαλέτα στον ίδιο χώρο που κοιμούνταν, καμία παροχή νερού, ενώ οι κρατούμενοι υπέφεραν από ψείρες, ψύλλους, ψωρίαση, τύφο, δερματικές παθήσεις και άλλες ασθένειες. Επιπλέον, σε χώρο συνολικού εμβαδού 15,00 m2 κρατούνταν περισσότερα από 30 άτομα, με αποτέλεσμα να μην επαρκεί ο χώρος για να ξαπλώσουν όλοι τα βράδια στο έδαφος (δεν υπήρχαν κρεβάτια) και να κοιμηθούν. Τέλος, οι κατηγορούμενοι βρίσκονταν σε περιορισμό 24 ώρες το 24τετράωρο, χωρίς δυνατότητα εξόδου, άσκησης, αναψυχής ή αυλισμού.

Στις 30.09 προς 01.10.2012 απέδρασαν.

Decision & Reasoning: 

Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι οι κατηγορούμενοι τέλεσαν την άδικη πράξη της απόδρασης κρατουμένου (άρθρο 173 παρ. 1 ΠΚ). Η πράξη τους ήταν αρχικώς και τελικώς άδικη και, επιπλέον, αρχικώς καταλογιστή στον καθένα από αυτούς. Ωστόσο, το Δικαστήριο έκρινε επίσης ότι η κράτησή τους ήταν αντίθετη στα άρθρα 3, 8 και 13 της ΕΣΔΑ περί απαγόρευσης των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης, προστασίας της ιδιωτικής ζωής και δικαιώματος σε πραγματική προσφυγή, αλλά και στο άρθρο 2 του Ελληνικού Συντάγματος περί σεβασμού της αξίας του ανθρώπου. Λαμβάνοντας υπόψη τη διάρκεια και τις συνθήκες της κράτησης, θεώρησε ότι απέδρασαν προκειμένου να αποτρέψουν σοβαρό και αναπότρεπτο με άλλα μέσα κίνδυνο που απειλούσε χωρίς δική τους υπαιτιότητα την υγεία τους. Ως εκ τούτου, ο αρχικός καταλογισμός της (αρχικώς και τελικώς) άδικης πράξης της απόδρασης που τέλεσαν αίρεται και, σύμφωνα με το άρθρο 32 ΠΚ, κηρύσσονται αθώοι.

Outcome: 

Οι κατηγορούμενοι κηρύσσονται αθώοι.

Observations/Comments: 

Το Δικαστήριο εστιάζει την κρίση του στις συνθήκες της κράτησης και τη συμβατότητά τους με την ΕΣΔΑ και το Σύνταγμα, παραλείποντας να εξετάσει την τήρηση των όρων του άρθρου 15 της Οδηγίας 2008/115/ΕΚ περί κράτησης ενόψει απομάκρυνσης, όπως την εν συνόλω αναλογικότητα του μέτρου ή την ύπαρξη λιγότερο παρεμβατικών μέσων που μπορούν τυχόν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά στην συγκεκριμένη περίπτωση. Αποφεύγει, έτσι, να εκφέρει γνώμη ως προς τους γενικότερους όρους επιβολής του μέτρου της κράτησης στα πλαίσια του δικαίου της μετανάστευσης.

Επιπλέον, καταλήγει στην αθωότητα των κατηγορουμένων επικαλούμενο το άρθρο 32 ΠΚ, περί κατάστασης ανάγκης που αποκλείει τον καταλογισμό. Το άρθρο αυτό, όμως, αναφέρεται στην άρση του καταλογισμού – όχι του άδικου χαρακτήρα της πράξης – και βρίσκει εφαρμογή όταν η βλάβη που προκλήθηκε από την καταρχήν άδικη πράξη είναι ανάλογη με τη βλάβη που απειλήθηκε στο πρόσωπο του δράστη. Το Δικαστήριο δεν φαίνεται να προβαίνει στη στάθμιση που απαιτεί το άρθρο, αλλά ξεκινά την κρίση του αποφαινόμενο ότι οι κατηγορούμενοι τέλεσαν μία αρχικώς και τελικώς άδικη πράξη. Δεδομένων, ωστόσο, των όσων έγιναν τελικώς δεκτά στην απόφαση, του χαρακτήρα των προσβαλλόμενων αγαθών και της παραβίασης από την Πολιτεία των ιεραρχικώς ανώτερων κανόνων δικαίου του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ, η αναγωγή στη διάταξη του άρθρου 25 ΠΚ (περί κατάστασης ανάγκης που αποκλείει το άδικο όταν απειλείται σημαντικά ανώτερη σε σπουδαιότητα βλάβη από αυτήν που προκλήθηκε) φαίνεται περισσότερο δικαιολογημένη.

This case summary was written by Zoi Anna Kasapi, LL.M. in Human Rights Law, Queen Mary, University of London.

The summary was proof read by Stefania Kokkosi.

 

Case Law Cited: 

ECtHR - Kudla v Poland [GC], Application No. 30210/96

ECtHR - Mouisel v. France (App. No. 67623/01)

ECtHR - Seydmajed v. Greece (App. No. 6376/12)