Ελλάδα - Επιτροπή Προσφυγών, 23 Σεπτεμβρίου 2015, 10738

Country of Decision:
Country of Applicant:
Date of Decision:
23-09-2015
Citation:
Απόφαση 10η Επιτροπής Προσφυγών (Αρ. Πρωτ: 10738/2015)
Court Name:
Επιτροπή Προσφυγών
National / Other Legislative Provisions:
Greece - Refugee Law 113/2013 - Art 16
Greece - Refugee Law 113/2013 - Art 17
Greece - Refugee Law 113/2013 - Art 22
Greece - Refugee Law 113/2013 - Art 23
Greece - Refugee Law 113/2013 - Art 25
Greece - Refugee Law 113/2013 - Art 26
Greece - Refugee Law 113/2013 - Art 33
Greece - Presidential Decree 141/2013 - Art 2
Greece - Presidential Decree 141/2013 - Art 4
Greece - Presidential Decree 141/2013 - Art 9
Greece - Presidential Decree 141/2013 - Art 10
Greece - Presidential Decree 141/2013 - Art 15
Greece - Presidential Decree 141/2013 - Art 17
Greece - Law 4251/2014 - Art 139
Greece - Refugee Law 114/2010 - Art 28
Greece - Law 1782/1988
Greece - Law 3907/2011- Art 24
Printer-friendly versionPrinter-friendly version
Headnote: 

Ενώ η Επιτροπή Προσφυγών πιστεύει ότι ο αιτών άσυλο αδικήθηκε κατά τη διοικητική διαδικασία σε Α’ και Β’ Βαθμό (βάσει του ΠΔ 113/2013), αδυνατεί να καλέσει η ίδια σε νέα προσωπική συνέντευξη τον προσφεύγοντα διότι δεν προβλέπεται σχετική διάταξη στην ισχύουσα νομοθεσία (Κανονισμός Λειτουργίας της Αρχής Προσφυγών και υπ’αριθμόν 339/2013 γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους).    

Facts: 

Ο αιτών ήταν Μουσουλμάνος, πολίτης της Μπουρκίνα Φάσο και τελούσε υπό κράτηση στη Β. Ελλάδα προτού καταγραφεί το αίτημά του για διεθνή προστασία. Κατά την εξέταση του αιτήματός του σε Α’ Βαθμό (άρ.17, παρ. 1, ΠΔ 113/2013), ο αιτών άσυλο δήλωσε ότι ομιλεί κυρίως τη διάλεκτο Μπίσα και κατανοεί ελάχιστα Γαλλικά. Η προσωπική συνέντευξη διεξήχθη με τη βοήθεια διερμηνέα στη γαλλική γλώσσα, όπου έγινε άμεσα αντιληπτή η αδυναμία του προσφεύγοντα να κατανοήσει επαρκώς τις ερωτήσεις. Η αρμόδια χειρίστρια δεν έλαβε υπόψη της την επισήμανση του διερμηνέα, με αποτέλεσμα να προκύψουν εξαιρετικά σημαντικές ελλείψεις πληροφοριών τις οποίες δε φρόντισε να αποσαφηνίσει. Συνεπώς, η χειρίστρια έκρινε ότι οι απαντήσεις του αιτούντος ήταν “γενικόλογες, αόριστες και ασαφείς”. Έπειτα από τη νόμιμη επίδοση της απορριπτικής απόφασης, ο αιτών υπέβαλε προσφυγή.   

Κατά τη διαδικασία σε Β’ Βαθμό, ο αρμόδιος εισηγητής, παραβλέποντας την αδυναμία του προσφεύγοντος να κατανοήσει επαρκώς τη γαλλική γλώσσα, υπέβαλε γραπτή εισήγηση και χαρακτήρισε τα στοιχεία της προσφυγής ως «ασαφή, αόριστα και αντιφατικά». Πρόσθεσε πως ο προσφεύγων δεν επικαλέστηκε νέους ισχυρισμούς εκτός από την τραυματική του εμπειρία στο κέντρο κράτησης στη Β. Ελλάδα, την οποία χαρακτήρισε αυθαίρετο στοιχείο. Η συνεδρίαση της Επιτροπής εξετάστηκε εκ του φακέλου (σύμφωνα με το α’ εδάφιο, παρ. 4, αρ. 26 ΠΔ 113/2013), εφόσον ο προσφεύγων δεν παρουσιάστηκε ενώπιόν της. 

Decision & Reasoning: 

Ως προς την κρίση του υποκειμενικού στοιχείου του βάσιμου φόβου, η Επιτροπή έκρινε πως τούτο πληρούται από το συνδυασμό της απροθυμίας του προσφεύγοντα να επιστρέψει  στη χώρα του με την υποβολή αίτησης ασύλου στην Ελλάδα. Επιπλέον, το θρήσκευμα, η υπηκοότητα και η φυλή του αιτούντος έγιναν δεκτά από την Επιτροπή. Επίσης έγινε δεκτή και η «κλονισμένη κατάσταση της ψυχικής και πνευματικής υγείας του προσφεύγοντα» η οποία χειροτέρευσε λόγω της κράτησής του στη Β. Ελλάδα. Η διαταραγμένη ψυχική του υγεία επιβεβαιώθηκε πλήρως από πληθώρα εγγράφων που προσκόμισε ο αιτών.

Ως προς την κρίση του αντικειμενικού στοιχείου του βάσιμου και δικαιολογημένου φόβου, η Επιτροπή ανέφερε πως ο προσφεύγων δεν επικαλέστηκε κάποια διάκριση ή απειλή εναντίον του όπως απαιτείται από την ερμνηνεία του όρου «δίωξη», άρ. 33 της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 και Εγχειρίδιο Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, παρ. 51. Επομένως, η Επιτροπή αποφάσισε ομόφωνα ότι δεν πληρούνται σωρευτικώς οι προϋποθέσεις της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 και γι’ αυτό δεν μπόρεσε να απονείμει στον προσφεύγοντα την ιδιότητα του πρόσφυγα. Παρ’ αυτά, «δεδομένου ότι προκύπτουν σοβαρές αμφιβολίες για την πληρότητα και ορθότητα της διαδικασίας που ακολουθήθηκε από την διοίκηση σε Α’ και Β’ Βαθμό (ως προς το σκέλος της εισήγησης)”, η Επιτροπή πιστεύει ότι “στερεί από τον προσφεύγοντα το δικαίωμα της αποτελεσματικής προσφυγής” (όπως καθορίζεται από το ΕΣΔΑ -Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, απόφαση MSS κατά Βελγίου και Ελλάδας, Προσφυγή Νο. 30696/09, παρ. 288-291, http://bit.ly/MHNWAK). Παράλληλα, στερείται από την Επιτροπή η δυνατότητα να διαπιστώσει η ίδια τη βάση των ισχυρισμών του προσφεύγοντα για το αν δύναται να υπαγάγει “την υπό εξέταση προσφυγή, στις διατάξεις του άρθρου 1 Α (2) της Σύμβασης της Γενεύης για τη διεθνή προστασία, αλλά και τις ειδικές διατάξεις του άρθρου 33 του ΠΔ 113/2013.” Επιπλέον, η Επιτροπή δήλωσε ότι ενώ επιθυμεί να καλέσει τον προσφεύγοντα σε νέα ακρόαση ενώπιόν της, κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό εφόσον “οι Επιτροπές Προσφυγών δύνανται να καλούν σε προφορική ενώπιον τους ακρόαση τον προσφεύγοντα μόνο αν ο εισηγητής έχει υποβάλει πλήρη εισήγηση” (και όχι απλώς  γραπτή) (άρθρο 26, παρ. 4 του ΠΔ 113/2013.)

 Ως προς την εξέταση για χορήγηση επικουρικής προστασίας, η Επιτροπή αρχικά εξέτασε σύμφωνα με διεθνείς πηγές την επικρατούσα κατάσταση στην Μπουρκίνα Φάσο. Αποφάσισε πως ο προσφεύγων δεν πληροί τις προϋποθέσεις των Άρ. 2 και 15 ΠΔ 141/2013, καθώς η κατάσταση στην Μπουρκίνα Φάσο δεν χαρακτηρίζεται ως «διεθνούς ή εσωτερικής σύρραξης» και δεν  επικρατεί «γενικευμένη βία» ώστε ο προσφεύγων να κινδυνεύει να υποστεί σοβαρή βλάβη εάν επιστρέψει ως άμαχος στη χώρα του.

Η Επιτροπή έπειτα προχώρησε στην κρίση της δυνατότητας χορήγησης άδειας διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους σύμφωνα με το Αρ. 33 του ΠΔ 113/2013, βάσει της αρχής της μη επαναπροώθησης και της προστασίας των ανθρώπινων δικαιωματων του προσφεύγοντα. Η Επιτροπή αναγνώρισε πως ο προσφεύγων δεν αποτελεί κίνδυνο για την εθνική ή δημόσια ασφάλεια της Ελλάδας, πως υποφέρει από σοβαρά προβλήματα υγείας, πως λαμβάνει κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή στην Ελλάδα και πως πιθανολογείται να αντιμετωπίσει οικονομικές δυσχέρειες εάν επιστρέψει στη χώρα του, οι οποίες μπορεί να σταθούν ως εμπόδιο στην αποτελεσματική πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη.  Γι’ αυτούς τους λόγους, η Επιτροπή έκρινε πως «στην περίπτωση που η παρούσα απόφαση καταστεί τελεσίδικη (άρθρο 2 περ. ε’ του ΠΔ 113/2013), πιθανολογείται (άρθρο 33 του ΠΔ 113/2013) ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την παραπομπή της υπόθεσης στις αρμόδιες αρχές προκειμένου να εξεταστεί η χορήγηση άδειας διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους σύμφωνα με το άρθρο 1 περ. στ’ της υπ’ αριθμ. οικ. 30651/2014 ΚΥΑ (ΦΕΚ Β' 1453/5.6.2014).»

Outcome: 

Απόρριψη προσφυγής. Απόρριψη αίτησης για την αναγνώριση τουκαθεστώτος του πρόσφυγα ή της επικουρικής προστασίας. 

Subsequent Proceedings : 

Πιθανή μελλοντική παραπομπή στις αρμόδιες αρχές για χορήγηση άδειας διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους.

Observations/Comments: 

Παρατηρήσεις του Σπύρου Κουλοχέρη (Δικηγόρος στη Νομική Υπηρεσία του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες/ Οι θέσεις που εκφράζει, δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη τις απόψεις του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες)

Ο κ. Κουλοχέρης κρίνει την υπόθεση ως ακυρώσιμη και πως πρέπει να επανεξετασθεί. Συγκεκριμένα, σχολιάζει πως εάν κάτι δεν προβλέπεται ρητά στο Νόμο, δεν σημαίνει, a contrario, ότι αποκλείεται ή απαγορεύεται, διότι έτσι δημιουργούνται τυπικά προβλήματα ενάντια στη χρηστή διοίκηση και οδηγούν σε ανεπιεική και δυσανάλογα αποτελέσματα για τον προσφεύγοντα.

This case summary was written by Nafsika Vasileiadou, a LLM student at Queen Mary's University, London. 

Other sources cited: 

«Γιατροί Χωρίς Σύνορα, Αθέατος Πόνος: Παρατεταμένη και συστηματική κράτηση μεταναστών και αιτούντων άσυλο σε ακατάλληλες συνθήκες στην Ελλάδα, 18/02/2015»

339/2013 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους

The Bertelsmann Stiftung's Transformation Index - BTI, 2014 Burkina Faso Country Report

Freedom House, Freedom in the World 2015 - Burkina Faso

United States Department of State, 2014 Country Reports on Human Rights Practices - Burkina Faso

Amnesty International, The State of the World’s Human Rights 2014/2015: Burkina Faso

«Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Η Συνέντευξη με τους Αιτούντες το Καθεστώς του Πρόσφυγα, Εγχειρίδιο Κατάρτησης 1995»

“UNHCR, Procedural Standards for Refugee Status Determination Under UNHCR’s Mandate, 2013”

“Ερμηνευτικό Σημείωμα του UNHCR για βάρος απόδειξης και την αποδεικτική ισχύ των ισχυρισμών, έκδοση Ιανουαρίου 1999»